Cinsel ilişki için gerekli olan penis sertliğini sağlayamama veya sürdürememe durumudur. Diğer isimleri: İktidarsızlık, empotans, erektil disfonksiyon. Sanılanın aksine yaygın görülür. Dünyada 100 milyon erkeğin bu şikayetle doktorlara başvurduğu biliniyor. Gerçek rakamın ise bunun birkaç katı olduğu tahmin ediliyor. Her yaşta görülebilmesine rağmen yaşlanmakla oran artıyor. 40 yaşından sonra oran yüzde 52 oluyor. Türkiye’de yapılan bir araştırmada her 3 erkekten 2’sinin sertleşme sorunu olduğu belirlenmiş; 40-70 yaş arası görülme oranı yüzde 69 imiş…
Öncelikle şunu belirtelim bu durumun cinsel istekle, boşalma ve orgazmla bir ilişkisi yok.
Nedenleri:
1) Psikolojik:
– Acemilik, heyecan, ilk gece heyecanı, endişe, kaygı
– Uygun olmayan ortam, yeni bir ortam ve eş
– Özgüven eksikliği
– Depresyon, şizofreni
– İş stresi ve aşırı yorgunluk
– Korkular, suçluluk hissi, performans endişesi
– Eşe bağlı nedenler: Kıskançlık, aldatma
– Eşler arası geçimsizlik, iletişim kopukluğu
– Eşini uyarmada güçlük, cinsel ilişkiye konsantre olamama, fantezi yokluğu
– Psikodinamik nedenler: Gizli eşcinsellik vb.
2) Kullanılan ilaçlara ve maddelere bağlı:
– Alkol kullanımı (sık)
– Sigara
– Hipertansiyon ilaçları
– Kalp ilaçları
– Depresyon, manik depresif (bipolar hastalık) ve şizofreni ilaçları
– Sara ilaçları
– Bazı mide koruyucu ilaçlar (famotidin gibi)
– Uyuşturucular: Kokain kullanmak
– Zehirlenme: Kurşun ve bitki öldürücü ilaçlarla (herbisit)
3) Organik nedenler: Kalp ve damar hastalıkları
– Damar daralması (damar sertliği), diyabete bağlı ( en sık )
– Hipertansiyon
– Kolesterol yüksekliği
– Kalp yetmezliği
Geceleri sertleşme olmuyorsa organik neden düşünülür. Oluyorsa psikolojiktir.
4) Hormonel nedenler:
– Prolaktin yüksekliği
– Tiroid bezi az çalışması ( hipotiroidi ) veya çok çalışması (hipertiroidi)
– Böbreküstü bezi az çalışması ( Addison ) veya çok çalışması (Cushing)
– Er bezi yetersizliği (hipogonadizim; testosteron yani erkeklik hormonu azlığı) Çocukken kabakulak geçirmiş olma.
– Obezite (şişmanlık)
5) Nörolojik nedenler:
– Diyabetik nöropati (şekere bağlı sinir hasarı)
– Parkinson hastalığı
– MS (multiple skleröz)
– Beyin ve omurilik travması-tümörü
– Felç (parapleji: iki bacağın birden felç olması )
6) Ürolojik nedenler:
– Penise travma
– Penis eğriliği ( Peyroni )
– Kronik böbrek yetmezliği
7) Solunum yetmezliği
8) Genetik hastalıklar:
– Klinefelter sendromu: Bunlarda fazladan bir X cinsiyet kromozmu bulunur. (47, XXY). Uzun boyludurlar ve orantısız uzun kol ve bacakları vardır. Er bezleri küçüktür.
– Doğuştan penis anomalisi ( şekil bozukluğu )
9) Geçirilmiş ameliyatlar:
– Klasik prostat ameliyatı olmak
– Kalın bağırsağın çıkarılması ( kolon rezeksiyonu )
– İdrar torbasının çıkarılması
– Kafa içi ve omurilik ameliyatları
Tedavi: Nedene yönelik olur. Nedeni tespit etmek için bir üroloğa muayene olup bir seri testlerin yapılması gerekir. Örneğin prolaktin üreten tümör ya da hipotiroidi varsa tedavileri yapılınca sorun düzelir. Yine ilaca bağlı ise uygun ama böyle bir etkisi olmayan ilaçla değiştirilir. Ya da ek tedaviler yapılır. Psikolojik olanlarda klinik psikologlar ve psikiyatristler tarafından terapiler uygulanır. Damarsal ve nörolojik kökenlide bazı damar genişletici ilaçlar verilir. Kalp hastalığı nedeniyle nitrat kullananlar bu ilaçları kullanamazlar. Bu hastalara penis içi enjeksiyonlar önerilmektedir. Hasta ilişkiden önce bunu penise uygular. Hormon eksikliği söz konusu ise yerine konur. Bütün bu tedavi yöntemleri yeterli sonuç vermiyorsa halk arasında “mutluluk çubuğu” olarak bilinen penil protezler kesin ve kalıcı çözüm sağlar. Bunlar takılınca dışardan belli olmaz. Dışarda gözle görülen bir cihaz yoktur. Bükülebilir ve şişirilebilir (pompalı) olmak üzere iki çeşidi vardır. Kullanımları kolaydır. Sertleşme sırasında ağrı, cinsel ilişki sırasında penisin bükülmesi gibi sorunlar ameliyatla giderilmektedir.